Gaśnice
Wybór odpowiednich gaśnic do budynku
Dobór sprzętu gaśniczego do budynków mieszkalnych lub biurowych nie należy do najłatwiejszych czynności, jeśli chcemy spełnić wszystkie wymagania prawne i bezpieczeństwa. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów gaśnic, które są pierwszym i najważniejszym podręcznym sprzętem gaśniczym, w jaki powinien być wyposażony każdy budynek. Dobór tego typu sprzętu regulują przepisy wydane na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
W sklepie PPOŻ znajdziesz odpowiedni rodzaj gaśnicy oraz jej pojemność – sprawdź gaśnice.
![]() |
Czym jest więc ta ważna dla naszego bezpieczeństwa gaśnica? W najprostszych słowach to urządzenie (najczęściej przenośne) służące do gaszenia pożarów. Najmniejsze z nich są wyposażeniem każdego samochodu, większe są stosowane w obiektach publicznych i przemysłowych. Zbiorniki gaśnic przenośnych są w kolorze czerwonym, co określa norma PN-EN 3-7+A1:2008 „Gaśnice przenośne – Część 7: Charakterystyki, wymagania eksploatacyjne i metody badań”. Przeznaczenie i sposób użycia gaśnicy są zawsze przedstawione na etykiecie znajdującej się na jej obudowie. |
Oznaczenia gaśnic
Gaśnice mogą mieć różne kształty i być wypełnione różnymi substancjami, dlatego wprowadzono oznaczenia literowe ułatwiające ich rozróżnienie. Oznaczenia te są stosowane w całej Europie, a ich opis wygląda jak poniżej:
Ile gaśnic potrzeba w budynku?
Co najmniej jedna jednostka środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) powinna przypadać:
na każde 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym, zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, a także w strefach produkcyjnych i magazynowych o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2 lub w których występują pomieszczenia zagrożone wybuchem,
na każde 300 m2 powierzchni pozostałych stref pożarowych, z wyjątkiem stref zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (budynki mieszkalne).
W strefach, w których wymagana jest jedna jednostka na każde 100 m2:
jedna gaśnica 2 kg zabezpiecza do 100 m2 – gaśnica proszkowa 2 kg,
jedna gaśnica 4 kg zabezpiecza do 200 m2 – gaśnica proszkowa 4 kg,
jedna gaśnica 6 kg zabezpiecza do 300 m2 – gaśnica proszkowa 6 kg.
Dla każdej gaśnicy określony jest również minimalny czas działania, zależny od ilości środka gaśniczego:
do 3 kg (3 dm3) – 6 s,
powyżej 3 do 6 kg – 9 s,
powyżej 6 do 10 kg – 12 s,
powyżej 10 kg – 15 s.
Zasady rozmieszczania gaśnic
Przy rozmieszczaniu gaśnic należy stosować się do poniższych zasad:
sprzęt powinien znajdować się w miejscach dostępnych i widocznych, np. na korytarzach, przy wejściach do budynku i pomieszczeń, na klatkach schodowych,
w obiektach wielokondygnacyjnych sprzęt należy umieszczać w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli warunki techniczne na to pozwalają,
miejsce umieszczenia gaśnicy powinno być oznakowane zgodnie z Polską Normą,
do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o szerokości co najmniej 1 m,
sprzętu nie należy umieszczać w miejscach narażonych na działanie źródeł ciepła i uszkodzenia mechaniczne,
długość dojścia do gaśnicy z każdego miejsca, w którym w budynku może przebywać człowiek, nie powinna przekraczać 30 m.
Za spełnienie powyższych wymagań odpowiadają właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektu.
Wymagania określono na podstawie § 32 i 33 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Wszystkie gaśnice wymienione w tym artykule są dostępne w naszym sklepie internetowym:
Do każdej gaśnicy można dokupić w naszym sklepie odpowiednie wieszaki oraz oznakowanie gaśnic i instrukcje przeciwpożarowe.
Rodzaje gaśnic stosowanych w budynkach
Wybór odpowiedniej gaśnicy powinien być uzależniony od rodzaju zagrożenia pożarowego, jakie może wystąpić w danym obiekcie. W praktyce oznacza to konieczność dopasowania typu gaśnicy do materiałów znajdujących się w budynku oraz sposobu jego użytkowania. W obiektach mieszkalnych, biurowych i przemysłowych stosuje się najczęściej kilka podstawowych rodzajów gaśnic.
Gaśnice proszkowe
Najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem są gaśnice proszkowe typu ABC. Mogą być stosowane do gaszenia:
pożarów materiałów stałych (np. drewna, papieru, tekstyliów),
cieczy palnych,
gazów palnych,
urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem.
Z tego względu gaśnice proszkowe są najczęściej spotykanym wyposażeniem przeciwpożarowym w budynkach użyteczności publicznej, zakładach pracy oraz w pojazdach.
Gaśnice pianowe
Gaśnice pianowe są szczególnie skuteczne w przypadku pożarów cieczy palnych, takich jak benzyna, oleje czy rozpuszczalniki. Dzięki tworzeniu warstwy piany odcinają dostęp tlenu do powierzchni palącej się cieczy i skutecznie ograniczają rozprzestrzenianie się ognia.
Stosowane są często w:
biurach,
budynkach administracyjnych,
pomieszczeniach magazynowych,
obiektach handlowych.
Gaśnice śniegowe CO₂
Gaśnice śniegowe wykorzystują dwutlenek węgla jako środek gaśniczy. Ich główną zaletą jest brak pozostałości po użyciu, dlatego szczególnie dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach z:
urządzeniami elektronicznymi,
serwerowniami,
instalacjami elektrycznymi.
Gaśnice CO₂ skutecznie gaszą pożary urządzeń elektrycznych oraz cieczy palnych.
Jak dobrać gaśnicę do rodzaju obiektu
Dobór odpowiedniej gaśnicy powinien uwzględniać zarówno charakter budynku, jak i potencjalne źródła zagrożenia pożarowego.
Dom jednorodzinny
W budynkach mieszkalnych najczęściej stosuje się gaśnice proszkowe o masie środka gaśniczego 2–4 kg. Powinny one znajdować się w miejscu łatwo dostępnym, najlepiej w pobliżu wyjścia z budynku.
Biura i obiekty usługowe
W obiektach biurowych oraz usługowych stosuje się zwykle gaśnice proszkowe lub pianowe o większej pojemności, najczęściej 6 kg. Sprzęt gaśniczy powinien być rozmieszczony w taki sposób, aby odległość dojścia do gaśnicy nie przekraczała 30 metrów.
Magazyny i warsztaty
W pomieszczeniach magazynowych oraz warsztatowych mogą występować różne rodzaje zagrożeń pożarowych. W takich miejscach często stosuje się kombinację kilku typów gaśnic, np.:
Pozwala to skutecznie reagować na różne typy pożarów.
Nowe zagrożenia – pożary baterii litowo-jonowych
W ostatnich latach coraz większym wyzwaniem dla bezpieczeństwa pożarowego są pożary baterii litowo-jonowych. Baterie tego typu znajdują się m.in. w:
pojazdach elektrycznych,
rowerach elektrycznych,
hulajnogach,
magazynach energii,
urządzeniach elektronicznych.
Pożary baterii Li-ion są szczególnie trudne do opanowania, ponieważ mogą powodować gwałtowne wydzielanie dużych ilości ciepła oraz ponowne zapłony. W takich sytuacjach oprócz tradycyjnych gaśnic stosuje się również specjalistyczne rozwiązania, takie jak gaśnice do baterii i akumulatorów oraz płachty i koce gaśnicze przeznaczone do ograniczania rozprzestrzeniania się ognia.
Gdzie powinna znajdować się gaśnica
Aby gaśnica mogła spełnić swoją funkcję, musi być łatwo dostępna i widoczna. Najczęściej montuje się ją:
przy wejściach do budynków,
w korytarzach komunikacyjnych,
w pobliżu wyjść ewakuacyjnych,
w garażach i pomieszczeniach technicznych.
Ważne jest, aby gaśnica była umieszczona na wysokości umożliwiającej szybkie użycie, z dala od grzejników i innych źródeł ciepła, oraz odpowiednio oznakowana znakiem przeciwpożarowym.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące gaśnic
Jaką gaśnicę wybrać do domu?
Do domów jednorodzinnych najczęściej wybiera się gaśnice proszkowe typu ABC o masie środka gaśniczego 2–4 kg. Są one najbardziej uniwersalne i pozwalają gasić różne typy pożarów.
Czy gaśnica musi mieć przegląd?
Tak. Zgodnie z przepisami sprzęt gaśniczy powinien być poddawany okresowym przeglądom technicznym i konserwacji, zazwyczaj raz w roku.
Ile gaśnic powinno być w budynku?
Minimalna ilość sprzętu gaśniczego zależy od powierzchni obiektu oraz rodzaju zagrożenia pożarowego. Jedna jednostka środka gaśniczego (2 kg lub 3 dm3) powinna przypadać na każde 100 m2 lub 300 m2 powierzchni strefy pożarowej – szczegóły opisaliśmy wyżej.
Jak długo ważna jest gaśnica?
Sama gaśnica może być użytkowana przez wiele lat, pod warunkiem regularnego serwisowania i przeprowadzania przeglądów technicznych.
