Schrony to obiekty, o których w ostatnim czasie wspomina się niezwykle często. W sytuacji zagrożenia mają nam zapewnić schronienie, dlatego ich prawidłowe wyposażenie jest niezwykle ważne. Szczególnie istotne są na przykład urządzenia przeznaczone do gaszenia pożarów w tych obiektach albo środki pozwalające na udzielenie pierwszej pomocy.
Jeżeli chodzi o ochronę przeciwpożarową, to podstawę stanowią koce gaśnicze i gaśnice wodne mgłowe, które mogą służyć do gaszenia niewielkich pożarów, a jednocześnie są dedykowane do zamkniętych pomieszczeń. Użycie nieprawidłowej gaśnicy może natomiast okazać się poważnym zagrożeniem. Do tego dochodzi problem, jak skutecznie udzielić pierwszej pomocy w tak specyficznym miejscu. Apteczka (jedna na 20 osób) powinna zawierać to, co niezbędne, by zahamować krwotok albo opatrzyć rany w dość ekstremalnych warunkach.
Co powinno znaleźć się na wyposażeniu schronu przydomowego w razie pożaru?
Odpowiednie wyposażenie schronu przydomowego powinno obejmować nie tylko żywność czy środki higieniczne, ale również urządzenia, które pozwolą nam szybko i bezpiecznie ugasić ogień. W takich miejscach często zaleca się, aby zabrać ze sobą przenośne kuchenki (pod warunkiem prawidłowej wentylacji i możliwości ich bezpiecznego uruchomienia), które pozwolą sprawnie przygotować ciepły posiłek. Ryzyko pożaru jest zatem całkiem realne, dlatego dobrze przygotować się również na takie zagrożenie. W takim przypadku bardzo ważne jest nie tylko zabezpieczenie przed płomieniami, ale także dymem, wysoką temperaturą czy brakiem tlenu. Najlepszym rozwiązaniem w tym przypadku będą:
- koc gaśniczy - doskonale sprawdzi się do gaszenia małych pożarów, w tym również płonącej odzieży na człowieku oraz urządzeń kuchennych (bardzo ważne jest też, że nie zużywa on tlenu ani nie emituje substancji chemicznych);
- gaśnica wodna mgłowa - może być dobrym rozwiązaniem do gaszenia ognia w zamkniętych pomieszczeniach, a jej zaletą jest to, że nie ogranicza widoczności ani nie emituje toksycznej chmury.
Jeżeli zastanawiamy się, w co wyposażyć wspomniane miejsce, aby w razie potrzeby sprawnie ugasić pożar, bardzo dobrym rozwiązaniem są gotowe zestawy dedykowane między innymi do schronów przeciwlotniczych czy obiektów infrastruktury krytycznej. Taki zestaw jest zgodny z wymaganiami w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ewakuacji oraz pierwszej pomocy. Pozwoli na skuteczne działanie w sytuacji zagrożenia życia czy zdrowia, a możemy w nim znaleźć nie tylko koc gaśniczy i gaśnicę wodną mgłową, ale również apteczkę i niezbędne oznakowania (na przykład wyjście ewakuacyjne czy pierwsza pomoc medyczna).

Czym nie powinniśmy gasić pożarów w schronie?
W schronach, czyli zamkniętych pomieszczeniach o ograniczonej przestrzeni, nie należy za to stosować gaśnic proszkowych czy śniegowych. Pierwsza z nich odcina widoczność, a dodatkowo utrudnia oddychanie, co może prowadzić do uduszenia. Gaśnica śniegowa z kolei wypiera z powietrza tlen i drastycznie obniża temperaturę w pomieszczeniu.
Pamiętajmy, że w schronach przydomowych w sytuacji zagrożenia pożarem priorytetem jest ratowanie naszego życia i zdrowia. Nie można również dopuścić do tego, aby użyty środek gaśniczy wpłynął negatywnie na warunki panujące w pomieszczeniu, na przykład dostęp do tlenu. Z tego właśnie powodu najlepszym rozwiązaniem jest na przykład koc gaśniczy, a nie gaśnica śniegowa.
Z uwagi na specyficzne warunki, jakie panują w schronie, niewielkie pożary ciał stałych najlepiej gasić z użyciem koca gaśniczego. Warto o nim pamiętać głównie w przypadku płonącej odzieży.
Co powinno znaleźć się w schronie, żeby udzielić pierwszej pomocy?
Jednym z wymaganych elementów wyposażenia budowli ochronnych jest apteczka. Na każde 20 osób powinna przypadać jedna sztuka, która musi być regularnie sprawdzana, aby mieć pewność, że jej zawartość nie jest przeterminowana czy uszkodzona, a w razie potrzeby odpowiednio spełni swoją rolę. Powinna ona umożliwiać udzielenie pierwszej pomocy w przypadku skaleczeń, poważnych urazów, krwotoków czy nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dostęp do profesjonalnej opieki medycznej może być niezwykle utrudniony. Oto lista najpotrzebniejszych rzeczy, jakie powinny znajdować się w schronie, aby móc sprawnie udzielić pierwszej pomocy.
- Materiały opatrunkowe - gaziki jałowe, kompresy, bandaże, plastry i opatrunki uciskowe przeznaczone do zabezpieczenia ran oraz hamowania krwawienia.
- Zestaw do hamowania masywnych krwotoków - tu trzeba wskazać stazy taktyczne (czyli profesjonalne opaski uciskowe), a także opatrunki hemostatyczne, których stosowanie wymaga wcześniejszego przeszkolenia.
- Środki ochrony osobistej - są niezwykle ważne, aby nie doszło do przenoszenia bakterii czy zakażenia. Należy tu wymienić na przykład rękawiczki nitrylowe, maseczki ochronne, czy też preparaty do dezynfekcji rąk.
- Podstawowe leki - głównie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, przeciwbiegunkowe oraz elektrolity.
- Akcesoria ratownicze - nożyczki ratownicze, folia termiczna NRC, maseczka do resuscytacji czy latarka czołowa z zapasem baterii.
- Warto pamiętać też o urządzeniach przeznaczonych do monitorowania stanu zdrowia, między innymi termometrze, ciśnieniomierzu i pulsoksymetrze.
- W przypadku schronów przygotowanych na zagrożenie radiacyjne należy również uwzględnić odpowiedni zapas wody, który pozwoli zmyć substancje promieniotwórcze ze skóry, jak też środki higieniczne - na przykład mydło, czystą odzież oraz worki na skażone rzeczy. Należy dodatkowo mieć na uwadze, że jodek potasu wolno przyjmować wyłącznie po wydaniu odpowiedniego zalecenia przez właściwe służby i nie chroni on przed wszystkimi rodzajami promieniowania.
Na koniec trzeba wyraźnie zaznaczyć, że wyposażenie medyczne musi być dopasowane do liczby osób znajdujących się w schronie, ich stanu zdrowia oraz przewidywanego czasu, jaki trzeba będzie spędzić w tym obiekcie. Kluczowe jest także regularne kontrolowanie daty ważności leków oraz innych środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy.
Sama apteczka zawiera oczywiście materiały niezbędne do pomocy drugiej osobie, jednak podstawą jest też znajomość zasad pierwszej pomocy, głównie tamowania krwotoków i prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
BIBLIOGRAFIA
https://eli.gov.pl/eli/DU/2025/933/ogl/pol
https://www.gov.pl/web/rcb/poradnik-na-czas-kryzysu-i-wojny2
