Ochrona przed skażeniami jest niezbędna, aby skutecznie ograniczyć narażenie ludzi na działanie różnych szkodliwych czynników. Wyróżnić możemy tutaj środki ochrony zbiorowej (głównie specjalne pomieszczenia) oraz indywidualnej (specjalna odzież ochronna).

Poniżej przedstawiamy, co obejmuje ochrona przed skażeniami, a dodatkowo, jakie są środki ochrony zbiorowej i indywidualnej. Dowiedz się, co może nas skutecznie ochronić w przypadku ewentualnego zagrożenia.

Indywidualne środki ochrony przed skażeniami

Indywidualne środki ochrony - jak sama nazwa może wskazywać - przeznaczone są dla pojedynczych osób. Najczęściej stosowane są wówczas, gdy nie mam możliwości uniknięcia kontaktu ze skażeniem (dotyczy to głównie osób przeprowadzających akcje ratunkowe), ale stanowią też ważne uzupełnienie ochrony zbiorowej. Ich zadaniem jest ochrona organizmu człowieka przed różnymi substancjami chemicznymi, czy też pyłem promieniotwórczym. Możemy je podzielić na etatowe (niezbędne na danym stanowisku, na przykład używane przez służby ratunkowe) oraz zastępcze.

Etatowe indywidualne środki ochrony przed skażeniami służą do zabezpieczenia skóry oraz dróg oddechowych. Będą to głównie:

• maski filtracyjne, które za pomocą dedykowanych filtrów, filtropochłaniaczy lub pochłaniaczy oczyszczają powietrze, które jest wdychane;
• maski izolacyjne - ich zadaniem jest zupełne odcięcie dróg oddechowych i twarzy od skażenia, a czyste powietrze dostarcza podłączona butla.

Sprawdź: USTAWA OL I OC

Wśród środków ochrony skóry można wymienić natomiast:

• filtracyjną odzież ochronną (zestaw F00-1), do której należy ubranie filtracyjne (kurtka z kapturem oraz spodnie), rękawice gumowe posiadające bawełniane wkładki ocieplające, ochronne buty oraz specjalna torba na odzież;
• odzież ochronna OP-1M używana w Wojsku Polskim do ochrony skóry między innymi przed skażeniami biologicznymi czy chemicznymi - należą do niej płaszcz z kapturem, ochronne pończochy i rękawice z bawełnianym ociepleniem, a także torba na cały zestaw;
• kombinezon ochronny L-2 z podgumowanej impregnowanej tkaniny bawełnianej w kolorze khaki;
• odzież ochronna L-1, do której należy bluza z kapturem, spodnie z ochronnymi pończochami, ochronne rękawice oraz torba na przechowywanie odzieży.

Jeżeli chodzi natomiast o odpowiednie wyposażenie ludności cywilnej w środki ochrony indywidualnej przed skażeniami, to tutaj wspomnieć trzeba o zastępczych środkach ochrony dróg oddechowych i skóry. Mają one za zadanie ochronę naszego organizmu przed szkodliwymi substancjami chemicznymi, czy też pyłem promieniotwórczym. Wśród zastępczych środków chroniących drogi oddechowe wymienić można: jednorazowe maseczki chirurgiczne, półmaski ochronne albo opaski tkaninowe. Zastępcze środki ochrony skóry to z kolei między innymi:

• fartuchy ochronne z gumy albo tworzyw sztucznych;
• płaszcze i peleryny przeciwdeszczowe;
• buty wykonane z gumy lub tworzyw sztucznych;
• okulary ochronne;
• rękawice z materiałów syntetycznych.

Zbiorowe środki ochrony przed skażeniami

Środki ochrony zbiorowej to rozwiązania, które mają na celu zabezpieczenie większej grupy ludzi przed różnymi zagrożeniami, na przykład skażeniami biologicznymi, chemicznymi albo promieniotwórczymi. Dzięki nim nie ma konieczności używania przez każdą osobę indywidualnego wyposażenia ochronnego. Inaczej rzecz ujmując, ich zadaniem jest ochrona wydzielonej przestrzeni, a nie tylko człowieka. Zalicza się do nich budowle ochronne, które muszą być odpowiednio uszczelnione, a także wyposażone w urządzenia filtrowentylacyjne, których zadaniem jest ochrona przed środkami biologicznymi oraz trującymi. Wśród zbiorowych środków przed skażeniami wskazać należy:

• schrony, które mogą być zlokalizowane w piwnicach albo podziemiach budynków, jak również stanowić budynki wolnostojące;
• ukrycia zabezpieczające wykonywane w okresie zagrożenia - to specjalne pomieszczenia w piwnicach albo kondygnacjach podziemnych budynków, które zostały odpowiednio przystosowane do ochrony ludzi przed skażeniami;
• szczeliny przeciwlotnicze - tymczasowe albo stałe;
• budowle komunikacyjne - metra, podziemne przejścia komunikacyjne, tunele albo garaże dla więcej niż 30 pojazdów, które zostały zaadaptowane na schrony lub zastępcze budowle ochronne.

Zadaniem zbiorowych środków ochrony przed skażeniami jest ograniczenie kontaktu ludzi z niebezpiecznymi czynnikami. Pozwalają one między innymi:

• zmniejszyć albo całkowicie wyeliminować kontakt ze skażeniem;
• pozwolić większej grupie ludzi na bezpieczne przebywanie w jednym miejscu;
• zapewnić czas, jaki jest potrzebny służbom ratunkowym na podjęcie odpowiednich działań;
• ograniczyć chaos i panikę, jaki zazwyczaj pojawiają się w sytuacjach kryzysowych;
• zapewnić bezpieczeństwo osobom, które nie są wyposażone w indywidualne środki ochrony.

Ważną rolę pełnią tu również wszelkie komunikaty (na przykład SMS, radio i telewizja), które informują o zagrożeniu i zasadach, jakie należy wdrożyć, by zapewnić sobie maksymalne bezpieczeństwo. Najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie zarówno zbiorowych, jak też indywidualnych środków ochrony przed skażeniami - głównie, kiedy konieczna okazuje się ewakuacja lub z innego powodu możemy być narażeni na kontakt z możliwym zagrożeniem.