Wiedza dotycząca tego, co zrobić w przypadku skażenia radioaktywnego, ma ogromne znaczenie z przynajmniej kilku powodów. Przede wszystkim, pozwoli nam skutecznie chronić nasze życie oraz zdrowie, a ponadto uniknąć chaosu. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w wielu niebezpiecznych sytuacjach panika i dezinformacja stanowią często dodatkowe źródło zagrożenia.
Dla wielu z nas skażenie radioaktywne brzmi jak scenariusz filmu. Może jednak zdarzyć się wszędzie tam, gdzie są składowane, używane albo transportowane materiały promieniotwórcze. Poniżej znajdziesz zbiór najważniejszych zasad związanych z tym, co koniecznie zrobić, a czego unikać, kiedy dojdzie do skażenia radioaktywnego.
Czym jest skażenie radioaktywne i kiedy może nastąpić?
Skażenie radioaktywne to obecność w środowisku (wodzie, glebie, powietrzu albo na powierzchniach) substancji promieniotwórczych, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt, jak też całego ekosystemu. Może wystąpić w wyniku:
- awarii obiektów energetycznych;
- wypadków pojazdów, które przewożą materiały promieniotwórcze;
- celowego użycia broni radiologicznej;
- wypadków w zakładach przemysłowych, laboratoriach itp.
Nie można zapominać o tym, że promieniowanie jest często niewidoczne oraz niewyczuwalne. Dlatego tak ważne jest to, aby stosować się do wszelkich zaleceń, a do tego podjęcie szybkich działań związanych z ochroną zdrowia.
SPRAWDŹ: SKAŻENIE CHEMICZNE I PROMIENIOTWÓRCZE
Co robić, gdy dojdzie do skażenia radioaktywnego?
W przypadku zagrożenia radioaktywnego - podobnie jak każdego innego - najważniejsza zasada to zachowanie spokoju. Trzeba podkreślić, że wypadki dotyczące wycieku substancji promieniotwórczych mogą ograniczać się tylko do konkretnego terenu (np. elektrowni atomowej), a co za tym idzie - nie stanowić dla nas większego niebezpieczeństwa. Wówczas powinniśmy słuchać komunikatów związanych z incydentem - odpowiednie służby przekażą najważniejsze informacje związane z tym, co należy zrobić w danym przypadku, a czego należy koniecznie unikać.
Zagrożenie radioaktywne - co zrobić po powrocie do domu
Kiedy wracamy do domu, albo innego miejsca schronienia, powinniśmy wykonywać kilka podstawowych czynności. Przede wszystkim, należy wziąć prysznic, a oprócz tego zmienić ubranie i buty. Wszelkie elementy garderoby, jakie mieliśmy na zewnątrz, należy schować do plastikowej torby, a następnie szczelnie zamknąć.
W momencie, gdy pojawi się polecenie ewakuacji, należy je wykonać możliwie jak najszybciej. Wówczas należy mieć przy sobie najważniejsze rzeczy, do których zalicza się:
- obuwie (solidne i wygodne);
- latarkę z kompletem zapasowych baterii;
- radio przenośne (również z dodatkowym kompletem baterii);
- zapas wody i jedzenia;
- apteczkę oraz podręcznik pierwszej pomocy;
- otwieracz do konserw;
- worki do przechowywania żywności.
Ważne jest to, aby przygotować się do ewakuacji albo zaplanować schronienie w swoim domu. Wcześniej warto też opracować sposoby komunikacji z członkami rodziny, ustalić godziny powrotów do domu itp. W sytuacji, gdy prowadzimy gospodarstwo rolne, musimy też zadbać o bezpieczeństwo zwierząt, paszy oraz ujęć wody pitnej. Dodatkowo - zastanówmy się, czy w naszej okolicy nie ma osób starszych, niepełnosprawnych albo kogoś, kto potrzebuje pomocy przy opiece nad dzieckiem.
Jak zabezpieczyć dom w przypadku zagrożenia radioaktywnego?
W momencie, kiedy dochodzi do skażenia radioaktywnego, najważniejsza zasada to prawidłowe zabezpieczenie domu, który stanowić będzie dla nas miejsce schronienia. W tym przypadku należy pamiętać o najważniejszych zasadach, do których należą:
- szczelne zamknięcie oraz zabezpieczenie okien i drzwi;
- natychmiastowe wyłączenie wentylacji, klimatyzacji, czy też nawiewnego ogrzewania;
- zamknięcie zasuwy kominowej i piecowej.
Pamiętajmy, aby cały czas mieć przy sobie radio bateryjne i słuchać aktualnych komunikatów. Jeśli mamy taką możliwość, udajmy się do piwnicy albo innego pomieszczenia, które znajduje się poniżej powierzchni gruntu. Pozostańmy w pomieszczeniach do chwili, aż służby ratunkowe poinformują o tym, że jest już bezpiecznie. Cały czas bądźmy też gotowi do ewentualnej ewakuacji lub dłuższego pozostania w domu.
W przypadku, gdy musimy z jakiegoś powodu wyjść na zewnątrz, należy zakryć nos i usta mokrym ręcznikiem. Jeżeli istnieje taka możliwość - starajmy się też nie używać telefonów, które będą potrzebne do akcji ratowniczych.
Postępowania z żywnością w przypadku zagrożenia radioaktywnego
W momencie, gdy dojdzie do zagrożenia radioaktywnego, nie możemy zapomnieć o tym, aby żywność, która nie była zabezpieczona, dokładnie opłukać, a dopiero potem schować. W tym czasie nie należy też spożywać wody, owoców albo warzyw, które pochodzą z niepewnych źródeł.
Co zrobić po odwołaniu skażenia radioaktywnego?
W przypadku odwołania skażenia radioaktywnego, możemy opuścić schronienie, jednak wciąż należy pamiętać o kilku zasadach. Przede wszystkim - jeżeli czujemy się osłabieni albo wystąpiły jakiekolwiek inne objawy budzące nasz niepokój, należy jak najszybciej zgłosić się do specjalisty.
Jeżeli posiadamy ogród - nie należy spożywać zebranej tam żywności, na przykład owoców i warzyw. Ta sama zasada dotyczy mleka od krów lub kóz do momentu, aż nie zostaną przebadane przez lokalny urząd sanitarny.
W razie konieczności ewakuacji z danego terenu, należy mieć przy sobie odzież, dokumenty, najcenniejsze rzeczy, a do tego odpowiednio zabezpieczyć mieszkanie.
Czego absolutnie nie należy robić w przypadku skażenia radioaktywnego?
Wiesz już, co robić w przypadku skażenia radioaktywnego. Warto też wiedzieć, czego absolutnie nie należy w takim przypadku robić - może to być nie tylko niebezpieczne dla życia i zdrowia naszego lub bliskich, ale też utrudniać prowadzenie akcji ratunkowych.
- Nie wychodź z domu bez potrzeby! Ciekawość nie powinna dominować nad zdrowym rozsądkiem.
- Nie pij wody i nie jedz żywności z niepewnego źródła.
- Nie rozprzestrzeniaj niesprawdzonych informacji - ufaj tylko oficjalnym komunikatom służb ratunkowych.
- Zagrożenie radioaktywne a działania prewencyjne
- Działania prewencyjne pomogą nam się lepiej przygotować na różne niespodziewane sytuacji, w tym również skażenie radioaktywne. Tutaj musimy zwrócić uwagę na to, że kiedy już dochodzi do takich sytuacji, pojawia się pośpiech, panika i ogólny chaos.
Tutaj możemy zrobić dwie rzeczy. Pierwsza, to posiadać plecak ewakuacyjny (każdy z domowników powinien posiadać swój zestaw), a druga - opracować plan na wypadek zagrożenia. Zastanówmy się, jakie miejsca, w których bywamy, będą najlepszych schronieniem na wypadek skażenia radioaktywnego (najlepsze to takie bez okien i z grubymi ścianami).
W przypadku pojawienia się skażenia radioaktywnego, najważniejsze jest zachowanie spokoju, stosowanie się do zaleceń służb, a także szybkie, ale jednocześnie rozsądne działanie. Nie zawsze uda nam się całkowicie uniknąć niebezpiecznych sytuacji, jednak wiedza o tym, jak należy się wtedy zachować, z pewnością uchroni nas przed wieloma groźnymi konsekwencjami.
Zachęcamy również do zapoznania się z poradnikiem bezpieczeństwa na stronie https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa
