Suchy lód jest powszechnie stosowany w różnych branżach, między innymi w gastronomii, transporcie leków czy jako środek czyszczący. Trzeba jednak wiedzieć, że jego używanie oraz przechowywanie wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności. Musi być przechowywany w specjalnych pojemnikach oraz pomieszczeniach, gdzie panują odpowiednie warunki.

Sprawdź, do czego można wykorzystać suchy lód, jakie są najważniejsze zasady związane z jego przechowywaniem, a także – jakie środki ostrożności należy zachować.

Czym jest suchy lód – definicja

Suchy lód to nic innego jak stała postać dwutlenku węgla (CO₂), który w temperaturze -78,5°C przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy. To właśnie dzięki tej właściwości, zwanej sublimacją, znajduje on zastosowanie w wielu branżach – od gastronomii, przez przemysł, a skończywszy na transporcie. Wyjątkowość suchego lodu (na co może wskazywać już sama nazwa) polega na tym, że nie pozostawia wody. To sprawia, że jest idealnym materiałem chłodzącym w przypadku produktów wrażliwych na wilgoć.

Warto jeszcze przyjrzeć się bliżej temu, czym dokładnie jest sublimacja. To zjawisko fizyczne, w którym dana substancja przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy (z całkowitym pominięciem stanu ciekłego). Jej odwrotnością jest resublimacja – czyli przemiana ze stanu gazowego od razu w stały.

Zastosowanie suchego lodu w różnych branżach

Suchy lód – ze względu na swoje właściwości – jest powszechnie stosowany w różnych branżach. Przede wszystkim kojarzy się z gastronomią i przemysłem spożywczym, gdzie służy do produkcji, przechowywania oraz transportu żywności. Często używa się go w czasie różnorodnych pokazów kulinarnych, eventów lub sztuczek barmańskich. Dzięki sublimacji wytwarza się efekt “dymu”, co podkreśla atrakcyjność potraw czy napojów. Brak przemiany w stan ciekły sprawia, że chętnie wykorzystują go firmy cateringowe, gdzie transport w niskich temperaturach pozwala zachować świeżość i estetyczny wygląd potraw.

Transport z wykorzystaniem suchego lodu nie ogranicza się wyłącznie do przewożenia produktów spożywczych, ale również leków, substancji chemicznych i materiałów biologicznych, które wymagają ścisłej kontroli warunków panujących na zewnątrz.

Suchy lód doskonale sprawdza się jako środek do czyszczenia wielu powierzchni. Łatwo usuwa zarówno zanieczyszczenia organiczne, jak i nieorganiczne. To metoda skuteczna, ale jednocześnie bezpieczna dla czyszczonych przedmiotów. Kluczowe znaczenie w tym miejscu ma to, że suchy lód nie przewodzi prądu. Może być zatem stosowany do czyszczenia włączonych maszyn, co pozwala oszczędzić czas i nie wymaga demontażu urządzeń, które mają być poddane konserwacji.

Suchy lód może być też używany do likwidacji pasożytów – moli czy pluskiew. To metoda znacznie bezpieczniejsza niż stosowanie środków chemicznych, które nie zawsze przynoszą pożądane rezultaty.

Suchy lód stosowany jest także jako środek gaśniczy. Mowa tutaj o specjalnych gaśnicach śniegowych, gdzie materiałem gaśniczym jest właśnie dwutlenek węgla. To rozwiązanie idealne do gaszenia urządzeń elektrycznych i elektronicznych, jak też gazów palnych.

Jak widać, suchy lód ma bardzo szerokie zastosowanie. Sprawdza się bowiem nie tylko jako materiał chłodzący, ale też wizualny. Wykorzystywany jest w branży gastronomicznej, przemyśle, ale też jako środek do gaszenia, usuwania pasożytów oraz czyszczenia różnorodnych powierzchni. W tym ostatnim przypadku należy zaznaczyć, że metoda z użyciem suchego lodu jest nie tylko tania i skuteczna, ale też bezpieczna dla operatora. Granulat suchego lodu sprawdzi się nawet do czyszczenia zabytkowych pomników.

Jak przechowywać suchy lód – najważniejsze zasady

Suchy lód, ze względu na swoje właściwości, nie może być przechowywany w zwykłych zamrażarkach ani szczelnie zamkniętych pudełkach. W tym celu stosuje się specjalne pojemniki termoizolacyjne wykonane ze styropianu albo polipropylenu spienionego, czyli trwałej i odpornej na uszkodzenia pianki polimerowej. Muszą one pozwalać na to, aby dwutlenek węgla mógł wydostać się na zewnątrz. W przeciwnym razie, gdyby pojemnik był szczelnie zamknięty, może dojść do wzrostu ciśnienia i w następstwie jego rozsadzenia.

Trzeba również pamiętać o tym, że suchy lód może być używany i przechowywany tylko w dobrze wentylowanych pomieszczeniach. W czasie sublimacji wydziela się dwutlenek węgla w postaci gazowej, który w dużych ilościach wypiera tlen z otoczenia. W konsekwencji może stanowić poważne zagrożenie dla naszego zdrowia, a nawet uduszenie. Suchy lód należy trzymać w miejscach suchych, chłodnych oraz zapewniających dobrą wymianę powietrza. Musimy dodatkowo pamiętać o zachowaniu szczególnych środków ostrożności.

Suchy lód może być przenoszony wyłącznie w specjalnych rękawicach ochronnych. Nie można go dotykać gołymi rękami ani zbliżać do niego twarzy (pamiętajmy też o goglach ochronnych, kiedy mamy z nim do czynienia). Bezpośredni kontakt może prowadzić do odmrożeń.

Chociaż suchy lód kojarzy się głównie z gastronomią, nie jest produktem przeznaczonym do spożycia. W razie połknięcia należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Oznakowanie przechowywania suchego lodu – o czym trzeba pamiętać?

Ze względu na swoje zastosowanie, suchy lód często może być wykorzystywany w różnych firmach albo innych miejscach, gdzie dostęp do niego mogą mieć osoby trzecie. Dlatego należy pamiętać o jego prawidłowym oznakowaniu. Warto też wcześniej uprzedzić personel, że taki produkt znajduje się w danym miejscu i poinformować, jaka jest jego specyfika oraz na jakie niebezpieczeństwa możemy być narażeni. To bardzo ważne, aby ktoś z ciekawości nie dotknął suchego lodu gołymi rękami albo nie próbował go przenosić bez odpowiedniego zabezpieczenia.

Jak bezpiecznie usunąć suchy lód?

Jeżeli suchy lód nie jest nam już potrzebny, musimy wiedzieć, jak pozbyć się go w bezpieczny sposób. Przede wszystkim nie możemy go wyrzucić do kosza, zlewu ani toalety. Otwarty pojemnik należy pozostawić w dobrze wentylowanym pomieszczeniu w pokojowej temperaturze. Szybko przejdzie w stan gazowy.

UWAGA: Należy pamiętać o tym, żeby suchego lodu nie pozbywać się w niewielkim zamkniętym pomieszczeniu, w którym przebywają ludzie. Bez odpowiedniej wentylacji i dopływu tlenu z zewnątrz może takie działanie doprowadzić do uduszenia.

Zastosowanie i przechowywanie suchego lodu – podsumowanie

Suchy lód jest wykorzystywany w różnych branżach, gdzie służy między innymi do czyszczenia, pozbywania się insektów czy transporty materiałów biologicznych i leków.

Mimo że suchy lód może nam się kojarzyć z gastronomią i przemysłem spożywczym, absolutnie zabronione jest jego spożywanie, a nawet dotykanie gołymi rękami.

Osoby, które mają kontakt z suchym lodem, powinny wyposażyć się w odpowiednie środki ochrony osobistej, czyli specjalne gogle oraz rękawice.

Do przechowywania suchego lodu służą specjalne pojemniki wykonane między innymi ze styropianu. Zapewniają odpowiednią cyrkulację powietrza, dzięki czemu dwutlenek węgla może wydostać się na zewnętrz.

Jeżeli takie pojemniki znajdują się w miejscu, gdzie mogą mieć do nich dostęp osoby trzecie, bardzo ważne jest ich odpowiednie oznakowanie i poinformowanie pracowników, jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują.

BIBLIOGRAFIA
I. Chwastowska-Siwiecka, Chłodzenie żywności – zastosowanie suchego lodu, PRZEMYSŁ SPOŻYWCZY 2021, nr 1(8), s. 28-35 https://www.researchgate.net/publication/367863325_Chlodzenie_zywnosci_-_zastosowanie_suchego_lodu_Refrigeration_of_Foodstuffs_-The_Use_of_Dry_Ice
Wytyczne dotyczące postępowania z suchym lodem, https://pacjent.gov.pl/sites/default/files/2021-01/wytyczne-dotyczace-transportu-i-uzytkowania_14-01-2021-skompresowany.pdf